Današnji naziv Obrenovac…

ukazDanašnji naziv Obrenovac nosi od 1859. godine, kada je uslišena molba varoških trgovaca upućena knjazu Milošu Obrenoviću, a on se, kako to u ukazu njegovome i stoji, “našao pobuđenim” te odobri da po njemu ime dobijemo. No, ne postasmo Miloševac, nego Obrenovac, al da ne cepidlačimo.
U periodu koji je tome prethodio, a zatrajao je nekoliko vekova, ime naselja bi Palež. Po nekim tumačenjima taj naziv je iz perioda i pre 14. veka, a naselje je pripadalo nahiji valjevskoj.

Teritorija današnje opštine tada se nalazila u okviru dva sandžakata: zapadni do Kolubare bio je u Zvorničkom, a istočni od Kolubare u Smederevskom. Poznato je da je reč o omanjem naselju kome Turci nisu pridavali neki naročit značaj.

Prvo jasno pominjanje starog Paleža nalazimo na topografskoj karti iz 1696. godine, na kojoj je ucrtan kao palanka i vojno utvrđenje. O postojanju palanke Palež svedoči i austrijski guverner Kraljevstva Srbije princ Karlo Aleksandar Virtemberg, koji je 1720. posetio Palež i zapisao u svom izveštaju: ”Palež ima jednu rđavu palanku i zaposednut je hajducima“.

Za austrougarske vladavine 1717-1739. naziv turskog Paleža promenjen je u Cvajbriken, koji se nalazio u okviru Paleškog disktrikta. S dolaskom austrijskih vlasti, izvršen je i prvi popis, po kome je disktrikt obuhvatao čak 73 naseljena mesta (tada je Valjevo imalo 20 kuća, a Palež 11, tek da se zna).

U istom ovom istorijskom periodu nailazimo na značajne podatke na geografskim vojnim kartama iz ovog perioda koje su sačinili austrijski obaveštajci na kojima se može videti da postoje dva Paleža: Veliki Palež sa turskom džamijom i 30-tak kuća na prostoru između Kolubare i Tamnave, i Mali Palež, onaj srpski, sa 21 kućom na levoj obali Tamnave.

Na ovim kartama nalazimo i neka sela današnje opštine Obrenovac uz duž puta ka Ubu i Valjevu. Naziv mesta Palež ostao je, kao što već već rekoh, sve do potkraj druge vladavine knjaza Miloša, od kad smo Obrenovac.

Ivana Janošević

Comments

comments

This entry was posted in Obrenovac za početnike.

Post a Comment

Your email is never published nor shared. Required fields are marked *

*
*